Ratten 101

Huisvesting

Ratten hebben veel leefruimte nodig — zowel horizontaal om te lopen, als verticaal om te klimmen.

Minimale afmetingen

  • Voor 2 ratten: 100 × 50 × 70 cm

  • Per extra rat: +20% vloeroppervlak

Tip: groter is altijd beter — te klein is voor actieve klimmers en springers gewoon geen optie.

Essentiële elementen in de kooi

  • Meerdere verdiepingen voor klim- en springroutes

  • Hangmatten, mandjes en nestplekken

  • Kokers, buizen en tunnels

  • Veilig knaagmateriaal: wilgentakken, appelhout, karton, houten speeltjes

  • Loopwiel (optioneel): min. Ø 33 cm, gesloten loopvlak, knaagproof

Veiligheid

  • Laat geen openingen toe — ratten zijn uitmuntende ontsnappers

  • Vermijd scherpe randen, wankele platforms en te grote hoogtes zonder tussenstappen

  • Kies voor stevige materialen: metaal, dik kunststof, zwaar hout

Voeding

Ratten zijn omnivoren die variatie nodig hebben.

Basisvoeding

  • Hoogwaardige rattenspecifieke complete mix of gevarieerde zadenmix

  • Supplement: verse groenten (dagelijks kleine porties)

  • Kleine hoeveelheden fruit (minder vaak i.v.m. suikers)

  • Dierlijke eiwitten (af en toe): meelworm, gekookt ei, stukje gekookte kip

Voedselverrijking

Ratten zijn enorm intelligente eters — geef voer nooit zomaar in een bakje.

Ideeën:

  • Verstop hun voer in karton of papieren bolletjes

  • Laat ze zoeken in safe-foraging-substraten (papier, hooi)

  • Gebruik voerpuzzels of Trixie dog-activity speelgoed

  • Hang snacks op verschillende niveaus

Gezondheid & Verzorging

Ratten zijn gevoelig voor luchtwegproblemen. De juiste omgeving is cruciaal.

Gezondheid

Let op:

  • nies, “knorren” of hoorbare ademhaling

  • rode afscheiding rond neus/ogen (porfyrine)

  • minder eten of actief zijn

  • hoofd kantelen (kan wijzen op oorontsteking)

  • kale plekjes of jeuk

Ratten verbergen ziekte → bij twijfel altijd snel dierenarts.

Bodembedekking

Kies:

  • stofarme materialen zoals hennep, aubiose, kartonsnippers

Vermijd:

  • zaagsel/houtvezel

  • sterk geurende beddingen

  • ceder- of dennenhout (toxische dampen)

Schoonmaakroutine

Ratten plassen veel → structuur = welzijn.

  • Dagelijks / om de dag: plasplekken verwijderen (hangmatten, hoekjes, huisjes)

  • Wekelijks: stoffen materialen wassen (hangmatten, fleece, kussens)

  • Om de 2–3 weken: gedeeltelijk verschonen van bodembedekking (ongeveer de helft)

  • Volledige schoonmaak: alleen indien echt nodig

    • bij ziekte

    • bij parasieten

    • bij hergroepering / introducties

Waarom niet vaker?

  • Ratten markeren sterk

  • Te grondig poetsen → stress → ze gaan net meer plassen om geur te herstellen

Temperatuur

  • Ideaal: 18–24 °C

  • Slecht tegen hitte → hitteplan noodzakelijk in zomer

Samenleven & Sociaal Gedrag

Ratten zijn uitgesproken groepsdieren — alleen houden is dierenwelzijnsproblematiek.

Aantal

  • 3–5 ratten is ideaal voor een stabiele groep

  • Grotere groepen kunnen ook, mits voldoende ruimte en structuur

Waarom geen koppels van twee?

  • Bij twee ratten vallen sociale rollen soms weg, wat sneller leidt tot:

    • verveling

    • afhankelijkheid

    • problemen bij verlies van een groepsgenoot

  • Groepjes bieden natuurlijker sociaal gedrag, warmte-uitwisseling en spel

Introducties

  • Koppelen moet stapsgewijs, op neutraal terrein

  • Nooit zomaar ratten samen zetten → risico op ernstige vechtpartijen

  • Rust, geduld en observatie zijn essentieel

Verrijking & Beweging

Ratten zijn briljante probleemoplossers met veel energie.

Essentiële verrijking

  • Klimtouwen, trappen, platforms

  • Buizen en graafmateriaal

  • Kartonnen dozen om kapot te maken

  • Wisselende speeltjes (rotatieprincipe)

  • Losse speeltijd buiten de kooi in een veilige, knaagproof rattenruimte

  • Een loopwiel voor ratten is niet verplicht, maar mag als extra verrijking als het groot, veilig en knaagproof is (min. 33–40 cm - gesloten loopvlak).

Waarom verrijking belangrijk is

  • voorkomt verveling

  • voorkomt stereotype gedrag

  • voorkomt geurproblemen (gelukkige ratten markeren minder)

  • maakt de groep stabieler

  • bevordert gezondheid en spierontwikkeling