Ratten 101

Huisvesting
Ratten hebben veel leefruimte nodig — zowel horizontaal om te lopen, als verticaal om te klimmen.
Minimale afmetingen
-
Voor 2 ratten: 100 × 50 × 70 cm
-
Per extra rat: +20% vloeroppervlak
Tip: groter is altijd beter — te klein is voor actieve klimmers en springers gewoon geen optie.
Essentiële elementen in de kooi
-
Meerdere verdiepingen voor klim- en springroutes
-
Hangmatten, mandjes en nestplekken
-
Kokers, buizen en tunnels
-
Veilig knaagmateriaal: wilgentakken, appelhout, karton, houten speeltjes
-
Loopwiel (optioneel): min. Ø 33 cm, gesloten loopvlak, knaagproof
Veiligheid
-
Laat geen openingen toe — ratten zijn uitmuntende ontsnappers
-
Vermijd scherpe randen, wankele platforms en te grote hoogtes zonder tussenstappen
-
Kies voor stevige materialen: metaal, dik kunststof, zwaar hout

Voeding
Ratten zijn omnivoren die variatie nodig hebben.
Basisvoeding
-
Hoogwaardige rattenspecifieke complete mix of gevarieerde zadenmix
-
Supplement: verse groenten (dagelijks kleine porties)
-
Kleine hoeveelheden fruit (minder vaak i.v.m. suikers)
-
Dierlijke eiwitten (af en toe): meelworm, gekookt ei, stukje gekookte kip
Voedselverrijking
Ratten zijn enorm intelligente eters — geef voer nooit zomaar in een bakje.
Ideeën:
-
Verstop hun voer in karton of papieren bolletjes
-
Laat ze zoeken in safe-foraging-substraten (papier, hooi)
-
Gebruik voerpuzzels of Trixie dog-activity speelgoed
-
Hang snacks op verschillende niveaus

Gezondheid & Verzorging
Ratten zijn gevoelig voor luchtwegproblemen. De juiste omgeving is cruciaal.
Gezondheid
Let op:
-
nies, “knorren” of hoorbare ademhaling
-
rode afscheiding rond neus/ogen (porfyrine)
-
minder eten of actief zijn
-
hoofd kantelen (kan wijzen op oorontsteking)
-
kale plekjes of jeuk
Ratten verbergen ziekte → bij twijfel altijd snel dierenarts.
Bodembedekking
Kies:
-
stofarme materialen zoals hennep, aubiose, kartonsnippers
Vermijd:
-
zaagsel/houtvezel
-
sterk geurende beddingen
-
ceder- of dennenhout (toxische dampen)
Schoonmaakroutine
Ratten plassen veel → structuur = welzijn.
-
Dagelijks / om de dag: plasplekken verwijderen (hangmatten, hoekjes, huisjes)
-
Wekelijks: stoffen materialen wassen (hangmatten, fleece, kussens)
-
Om de 2–3 weken: gedeeltelijk verschonen van bodembedekking (ongeveer de helft)
-
Volledige schoonmaak: alleen indien echt nodig
-
bij ziekte
-
bij parasieten
-
bij hergroepering / introducties
-
Waarom niet vaker?
-
Ratten markeren sterk
-
Te grondig poetsen → stress → ze gaan net meer plassen om geur te herstellen
Temperatuur
-
Ideaal: 18–24 °C
-
Slecht tegen hitte → hitteplan noodzakelijk in zomer

Samenleven & Sociaal Gedrag
Ratten zijn uitgesproken groepsdieren — alleen houden is dierenwelzijnsproblematiek.
Aantal
-
3–5 ratten is ideaal voor een stabiele groep
-
Grotere groepen kunnen ook, mits voldoende ruimte en structuur
Waarom geen koppels van twee?
-
Bij twee ratten vallen sociale rollen soms weg, wat sneller leidt tot:
-
verveling
-
afhankelijkheid
-
problemen bij verlies van een groepsgenoot
-
-
Groepjes bieden natuurlijker sociaal gedrag, warmte-uitwisseling en spel
Introducties
-
Koppelen moet stapsgewijs, op neutraal terrein
-
Nooit zomaar ratten samen zetten → risico op ernstige vechtpartijen
-
Rust, geduld en observatie zijn essentieel

Verrijking & Beweging
Ratten zijn briljante probleemoplossers met veel energie.
Essentiële verrijking
-
Klimtouwen, trappen, platforms
-
Buizen en graafmateriaal
-
Kartonnen dozen om kapot te maken
-
Wisselende speeltjes (rotatieprincipe)
-
Losse speeltijd buiten de kooi in een veilige, knaagproof rattenruimte
- Een loopwiel voor ratten is niet verplicht, maar mag als extra verrijking als het groot, veilig en knaagproof is (min. 33–40 cm - gesloten loopvlak).
Waarom verrijking belangrijk is
-
voorkomt verveling
-
voorkomt stereotype gedrag
-
voorkomt geurproblemen (gelukkige ratten markeren minder)
-
maakt de groep stabieler
-
bevordert gezondheid en spierontwikkeling